Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyinin rəsmi orqanı
  Ana səhifə  |  Haqqımızda  Əlaqə
 
  

                        
logo-veb
30.10.2018 AGIN
2019-cu ilin idman təqvimi
 Xəbərlər
05/12 | 22:20 Oğuzda Ulu Öndərin xatirəsinə həsr olunan voleybol birinciliyində 6 komanda mübarizə aparır
05/12 | 21:08 Luis Hemilton: 2020-ci ildə rəqabət artacaq
05/12 | 20:30 "Sərhədçi" İdman Olimpiya Mərkəzində güləş üzrə Azərbaycan çempionatının açılış mərasimi keçirilib
05/12 | 20:03 AFFA-nın baş katibi Türkiyə millisinin baş məşqçisi ilə görüşüb
05/12 | 19:52 Bakıda keçiriləcək idman gimnastikası üzrə dünya kubokunda 48 ölkədən idmançılar iştirak edəcəklər
05/12 | 19:16 Şahmatçılarımız Avropa çempionatının blits turnirində mübarizə aparacaqlar
05/12 | 18:09 Almaniyada ulu öndər Heydər Əliyevin xatirəsinə kikboksinq üzrə peşəkar turnir təşkil ediləcək
05/12 | 17:17 “Racing Point” komandası “Aston Martin” adlana bilər
05/12 | 16:54 Şahmatçılarımız Avropa çempionatında mübarizəyə başlayıblar
05/12 | 16:31 2020-ci il Olimpiya oyunlarının Təşkilat Komitəsi isti havaya görə iki idman növü üzrə yarışların vaxtını dəyişib
05/12 | 16:13 2020-ci il Azərbaycan Gimnastika Federasiyası üçün beynəlxalq tədbirlərlə zəngin olacaq
05/12 | 16:02 San-Remo marafonunda Azərbaycan idmançıları da iştirak edəcək
05/12 | 15:58 Azərbaycan millisi növbəti UEFA Millətlər Liqasında C divizionunda mübarizə aparacaq
05/12 | 15:41 Qadın həndbolçuların ölkə çempionatında VII turun görüşləri oynanılıb
05/12 | 15:26 “Şimşək” futzal komandası “Payız turniri”nin qalibi olub
05/12 | 15:07 Sərbəst güləş üzrə məşqçilər üçün seminar keçirilib
05/12 | 14:54 UEFA Millətlər Liqası 2020/21 mövsümünün püşkatma səbətini təsdiq edib
05/12 | 14:42 UEFA 2022-ci il dünya çempionatının seçmə turnirinin keçirilməsi formatını təsdiq edib
05/12 | 14:35 Formula E dünya çempionatı statusu alıb
05/12 | 14:10 UEFA U-19 yaş qrupunda keçirilən Avropa çempionatının yeni formatının tətbiqinə başlayacaq
05/12 | 13:57 Güləş üzrə Azərbaycan çempionatı davam edir
05/12 | 13:33 İrina Zaretska Olimpiya reytinqində birinci, Rafael Ağayev dördüncüdür
05/12 | 12:05 Formula 1 Azərbaycan Qran Prisi 2020 üçün könüllülərin qeydiyyatına başlanıb
05/12 | 11:21 Könüllülük fəaliyyətində yeni mərhələ: çoxistiqamətli mübadilə platformasına keçid
05/12 | 10:08 Şenol Günəş: Uzun səyahət olsa da, Bakıda öz meydanımızda oynayacağıq
05/12 | 09:58 Yunan-Roma güləşi üzrə Azərbaycan çempionatında finalçılar müəyyənləşib
04/12 | 22:45 Azərbaycan millisi Monteneqro yığmasına minimal hesabla qalib gəlib
04/12 | 21:23 Kişi badmintonçularımızın Avropa çempionatındakı rəqibləri müəyyənləşib
04/12 | 20:18 Futzal üzrə millimizin rəqibləri yoldaşlıq oyunlarında güclərini sınayıblar
04/12 | 19:17 “Avro 2020”nin biletləri satışa çıxarılıb
04/12 | 19:05 Rafael Ağayev və İrina Zaretska “Grand Winners” mükafatına layiq görülüblər
04/12 | 18:40 AFFA-nın baş katibi UEFA-nın İcraiyyə Komitəsinin iclasında iştirak edib
04/12 | 18:19 Vinq-çun üzrə dünya çempionatında uğurla çıxış edən milli komandamızın üzvləri Vətənə qayıdıblar
04/12 | 17:35 Karate yenidən Yeniyetmələrin Yay Olimpiya Oyunlarının proqramında
04/12 | 17:10 Azərbaycanın U-19 komandası Fransa, Yunanıstan və Moldova yığmaları ilə qarşılaşacaq
Digər xəbərlər 
 Topaz Premyer Liqası
N: Komandalar O Q H M T X
1 Qarabağ 13 9 3 1 22-5 30
2 Keşlə 13 6 4 3 16-10 22
3 Neftçi 13 6 4 3 20-11 22
4 Sumqayıt 13 5 2 6 17-19 17
5 Zirə 13 3 5 5 14-21 14
6 Sabah 13 3 4 6 14-16 13
7 Qəbələ 13 3 3 7 13-23 12
8 Səbail 13 3 3 7 9-20 12
İlk Avropa Oyunlarının məşəli Yanardağda alovlansın!
Tarix: 14.11.2014 | Saat: 15:12:00 | E-mail | Çapa göndər
Dilqəm Quliyev | d.quliyev@mail.ru

d.quliyev@mail.ru

Az.DBTİA-nın prorektoru, professor,
Əməkdar bədən tərbiyəsi və idman xadimi


2015-ci il ölkəmiz, onun idman həyatı üçün əlamətdar olacaq. Çünki gələn il tarixin ilk Avropa Oyunlarının vətəni məhz Azərbaycan olacaq. Əlbəttə, belə bir mötəbər beynəlxalq idman tədbirinin keçirilməsinin Odlar yurduna həvalə olunması ölkəmizə inamın, etibarın daha bir nümunəsidir. Azərbaycan artıq idman ölkəsi kimi də sözünü demiş ölkələrdəndir. 2015-ci il ilk Avropa Oyunlarına bunun daha bir təsdiqi olacaq. İndi Oyunlara hazırlıq məqsədilə beynəlxalq standartlara uyğun mühüm layihələrin icra olunur, infrastruktur dəyişiklikləri edilir, müasir idman mərkəzlərinin yaradılması istiqamətində sürətlə iş aparılır. Məlumdur ki, olimpiya oyunlarının bir çox yazılmış və yazılmamış qanunları, ənənələri, mərasimləri və ayinləri var. Hətta onların bir qismi ilə bağlı sirlər də yalnız son məqamlarda açılır. Olimpiya məşəlinin yandırılması məhz belə sirr-sehrli ənənələrdəndir. Ümumiyyətlə, olimpiya məşəlinin yandırılması və yarışların keçiriləcəyi arenaya gətirilməsi böyük mərasimlərə şahidlik edən ayindir.
Müasir olimpiya hərəkatında məşəl ilk dəfə 1928-ci il Yay Olimpiya Oyunlarında Amsterdamda təqdim olunub və o vaxtdan olimpizmin ən vacib rəmzlərindən birinə çevrilib. Onun Yunanıstanda, Olimp dağının ətəklərində alovlandırılıb müxtəlif ölkələrdən keçirilməklə Oyunların vətəninə gətirilməsi 1936-cı ildə Berlin Yay Olimpiya Oyunlarından başlayır və ideyanın müəllifi Karl Diyem idi. «Krupp» silah şirkətinin istehsalı olan məşəl çökük linza ilə yandırıldıqdan sonra Berlinə 12 günə 3 min 187 km məsafə qət edən 3 min 331 marafonçunun iştirakı ilə gətirilmişdi.
Məşəlin dizaynı hər bir Olimpiya oyunu üçün müxtəlif formalarda olur və estafetlərdə istifadə olunur. Məsələn, 1948-ci ildə Londonda keçirilmiş Olimpiya Oyunlarının məşəlini memar Ralf Lavers hazırlamış və bu məşqsədlə 47 sm uzunluğunda olan 960 qramlıq alüminium külçəsindən istifadə etmişdi.
Onun müxtəlif yollarla ötürülməsi mümkündür. 2014-cü ildə Soçi Qış Olimpiya Oyunlarının məşəli tarixdə ilk dəfə kosmosa daşınmışdı. 2000-ci ildə onu Böyük Sədd Rifində dalğıclar su altına da aparmışdılar. 1976-cı ildə də alov qeyri-adi yolla ötürülüb. Afinadan peyk vasitəsilə Kanadaya ötürülən radiosiqnal lazer şüası ilə məşələ çevrildi.
Müasir dövrdə Olimpiya məşəli Olimpiya oyunlarının açılış mərasimindən bir neçə ay öncə afina yaxınlığında Hera məbədində günəşin şüalarını parabolik güzgü ilə istiqamətləndirməklə alovlandırılır.
Avropanın ilk olimpiya timsallı oyunlarının da özünəməxsus ayinləri və mərasimləri olmalıdır. Bu xüsusda məşəlin alovlandırılması ilə bağlı xüsusi tədbirlər planı da olacaq.
Od, alov, məşəl ölkəmizin tarixində, milli adət-ənənəlrimizdə xüsusi yer tutur. Təsadüfi deyil ki, qədim tarixə malik Azərbaycana hələ qədim dövrlərdən «Odlar yurdu» da deyirlər.
Abşeronda qədim zamanlardan əbədi yanan ocaqlar mövcud olub və bu gün də qalmaqdadır. “Yanar dağ” adlarndırdığımız ərazidə torpağın öz-özünə “yanması” elə indinin özündə də insanları heyrətə gətirir. Atəşgah məbədi indi də paytaxtımızın qonaqlarının və turistlərin ən çox üz tutduğu yerlərdəndir.
Bəzi mənbələrdə Azərbaycanın Odlar Yurdu kimi tanınmasının atəşpərəstliklə əlaqələndirilməsinə ilə bağlılığı ilə əlaqələnir. İçərişəhərdəki Cümə məscidinin atəşpərəst zərdüştilərin məbədgahının yerində tikilməsi barədə rəvayət Bakı əhalisi arasında indiyədək yaşayır. Bizans diplomatı Prisk yazırdı: «Midiyaya basqın edən hunlar geri qayıdarkən başqa yolla döndülər və dənizdəki qayada yüksələn alovun yanından ötərək vətənlərinə qayıtdılar».
Bəziləri bunu Atropatın adı ilə, bəziləri “Adərbaycan”, “Odər” və başqa sözlərlə açırlar. Bəzilərinin fikrincə, Yunan mifologiyasında Prometeyin odu oğurlayıb bəşəriyyətə verdiyi üçün Zevsin əmri ilə onu Qafqaz dağlarına zəncirlənməsi də bunda rol oynayıb. Mirəli Seyidovun qənaətincə bu türklərin mifik qəhrəmanı Dədə Qorqud obrazıdır. O, yazır ki, Qorduz sözü «Qor» yəni od, «qut» yəni xoşbəxtlik sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlib.
Ancaq Azərbaycanın odla simvollaşdırılmasının başqa səbəbləri də var. Qədimdən ərazimizdə neft və qazın olması və bunun nəticəsində təbii məşəllərin meydana gəlməsi də bu fikrin yaranmasına səbəb olub. Eyni zamanda islam dini mənbələrində də Azərbaycan haqda az saylı hədis və rəvayətlərdə od ifadəsinə rast gəlinir. Məsələn hədislərin birində qeyd olunur ki, qiyamətdən öncə Azərbaycandan od görünəcək.
Maraqlıdır ki, hadisədə od ifadəsinin məhz Azərbaycanla yanaşı çəkilməsi diqqət çəkəndir. Bu isə onu göstərir ki, od ifadəsinin Azərbaycanla yanaşı işlədilməsinin həm də dini əsasları olub.
Bakının müasir tarixində od-alovla bağlı rəmzlərə xüsusi hörmətlə yanaşılır. Müasir Bakının rəmzlərindən birinə çevrilmiş məşhur «Alov Qüllələri» də diqqəti çəkir. İnşası 2007-2012-ci illər ərzində həyata keçirilmiş qüllələrdən ən hündürü 190 metrdir və 10.000-dən çox lampalardan ibarət led lövhələr gecələr şəhərin ümumi ab-havasına yeni cizgi gətirir və diqqət çəkir.
Söz yox ki, ilk Avropa Oyunlarının məşəlinin də yandırılacağı yer xüsus maraq doğurur. Simvolik olaraq, dünya olimpiya hərəkatının məşəlinin mənbəyi günəş şuasından alınan enerji təşkil edir. Avropanın ilk Oyunları isə odla bağlı qədim tarixə malik Azərbaycanda keçiriləcək və buna görə də məşəlin Yanardağda alovlandırılmasını təklif edirəm. Fikrimcə, bu, məntiqə uyğun olar və ölkəmizin məhz od-alovla bağlı tarixinin, adət-ənənələrinin tərənnümü olar.



Xəbər 2396 dəfə oxundu



 
Müəllifin son yazıları



  Arxiv
Tarixləri seç: 
 dən 
Fotogalereya
  • Azərbacan idmançıları London olimpiadasında
  • Azərbacan idmançıları London olimpiadasında
  • Azərbacan idmançıları London olimpiadasında
  • Azərbacan idmançıları London olimpiadasında
  • Azərbacan idmançıları London olimpiadasında
  • Azərbacan idmançıları London olimpiadasında
  • Azərbacan idmançıları London olimpiadasında
  • Azərbacan idmançıları London olimpiadasında
  • Azərbacan idmançıları London olimpiadasında
  • Azərbacan idmançıları London olimpiadasında
Müəllif yazıları
Qabil Mehdiyev
qabil-so@mail.ru
Mənim “İdman” sevgim
BATI YAR
batyyar@mail.ru
Milli komanda ilk xalını favoritlə oyunda qazandı
Leyla Qurbanova
leyla-6565@mail.ru
Bakı şəhər trasını seçməyin 5 səbəbi
Əli Fərəcov
alfaraj@mail.ru
Arzulara sədd yoxdur
Vüqar Məmmədov
vuqar-inqilaboqlu@mail.ru
Azərbaycan şahmatının yeni zirvəsi
Aynurə Aşırova
aynure.penah-2015@mail.ru
Velosipedlə sağlamlığa gedən yol
Aylıq bületenlərimiz
son sayımız əvvəlki sayımız
İdman qurğuları
Partnyorlar
Sayt Mozilla Firefox, Opera və Internet Explorer ilə tam dəstəklənir.
© 2011İDMAN. Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir.
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Designed by V.Aliyev
Ünvan: Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, 8-ci mərtəbə
İndex: AZ 1073;
Tel: (+99412) 434-57-32, (+99412) 510-53-10
Fax: (+99412) 510-53-10
E-mail: idman-sport@mail.ru